Łomża – historia miasta

Jednym z większych miast województwa podlaskiego jest Łomża – historia miasta niesie ze sobą wiele ciekawych faktów z przeszłości.

Zanim Łomża została miastem – intrygujące pradzieje grodu nad Narwią

Początki Łomży związane są nierozerwalnie z rzeką Narew. To właśnie ja jednym ze wzniesień, zwanym Górą Królowej Bony, ulokowany został słowiański gród złożony z drewnianych chat i obwarowań. Gród istniał już w IX wieku. Z czasem osada rozrastała się i obejmowała coraz większy teren znajdujący się w granicach administracyjnych dzisiejszej Łomży. Na Wzgórzu Świętego Wawrzyńca, około roku 1000, powstał jeden ze starszych kościołów na Mazowszu. Do dziś zachowane są wały będące pozostałością obronnego grodu z okresu pierwszych Piastów. Świadectw archeologicznej przeszłości możemy szukać na wystawie związanej z historią miasta w lokalnym Muzeum w Łomży.

Prawa miejskie i rozwój pod władzą książąt Mazowieckich

Książęta Mazowieccy dbali o rozwój miasta. Najpierw wyznaczyli wójta, który wzmiankowany jest w źródłach historycznych w roku 1400. Oficjalne nadanie praw miejskich miało miejsce w 1418 roku. Księżna Anna Radziwiłłówna wraz z synami ufundowała pierwszy murowany kościół świętego Michała Archanioła. Prace przy budowie gotyckiej bazyliki trwały do 1525 roku a w późniejszym czasie kościół był powiększany i nieprzebudowywanie w stylu renesansowym i barokowym. Dziś jest to katedra i główny kościół diecezji łomżyńskiej (diecezja łomżyńska powstała w 1925 roku).

Łomża – historia miasta królewskiego i miejsce sejmików

Od 1526 roku Łomża posiadała statut miasta królewskiego. Oznaczało to, iż w miejscowym zamku była jednocześnie oficjalna rezydencja królewska, miejsce, w którym mógł zatrzymać się król podczas spotkań z poddanymi, wypraw wojennych i sejmów. Rozbudowę zamku prowadziła królowa Bona, korzystał z niego Zygmunt August i jego siostra Anna Jagiellonka. Wskutek działań wojennych, zarówno w XVII wieku, jak i w późniejszym okresie, zamek nie przetrwał próby czasu.

Rozwój handlu i przemysłu w mieście miał miejsce do okresu wojen szwedzkich, przypadających ma I połowę XVII wieku. Później miasto traciło swoje znaczenie, choć nadal było starostwem i centralnym ośrodkiem w regionie. Po okresie rozbiorów, w latach 1794-1815 Łomża znajdowała się pod panowaniem Pruskim, natomiast później pod zaborem Rosyjskim.

Rozwój miasta pod zaborami

Wiek XIX stał się czasem wielu pozytywnych przemian gospodarczych. Powstaje słynny browar w Łomży, rafineria cukru oraz zakłady garbarskie. To wszystko wpływa na ożywienie gospodarcze i rozwój architektoniczny miasta. Urzędują tu lokalne władze, rozwija się tkanka urbanistyczna, powstają nowe ulice domy, osiedla mieszkalne.

Łomża leży na styku kultur i regionów. Dlatego w mieście obecne były liczne religie: katolicka, prawosławna, ewangelicka oraz judaizm. Do dziś zachowały się świątynie, cmentarze i inne obiekty związane z różnymi wyznaniami. Wiele zabytków uległo zniszczeniu podczas II Wojny Światowej. Szacuje się, że 70 % zabudowy Łomży, ucierpiało podczas wojny.

Dodaj komentarz